تفاوت استفاده از کلمه ضرر و زیان با وجه التزام در قرارداد ها چیست

گزارش
Question

لطفا خلاصه ای بنویسید که چرا میخواهید این پرسش را گزارش کنید

گزارش
لغو کردن

Answer ( 1 )

    0
    2025-12-20T13:11:23+03:30

    لطفاً به طور خلاصه توضیح دهید که چرا احساس می کنید این پاسخ باید گزارش شود.

    گزارش
    لغو کردن

    تفاوت حیاتی «ضرر و زیان» با «وجه التزام» در قراردادهای ملکی

    در تنظیم قراردادهای مشارکت در ساخت یا پیش‌فروش (به‌ویژه در منطقه ۲۲ که تاخیر در تحویل رایج است)، درک تفاوت بین «جبران ضرر و زیان» و «وجه التزام» می‌تواند مرز بین زنده شدن سرمایه یا درگیر شدن در دادگاه‌های طولانی باشد.

    در ادامه این تفاوت‌ها را به زبان ساده و حقوقی بررسی می‌کنیم.

    ۱. تعاریف ساده

    الف) ضرر و زیان

    عبارت است از خسارتی که در اثر پیمان‌شکنی (مثلاً عدم تحویل به موقع ملک) به طرف مقابل وارد می‌شود.

    • نکته کلیدی: مبلغ آن از قبل مشخص نیست و بعد از وقوع تخلف باید محاسبه شود.

    ب) وجه التزام

    مبلغی مقطوع و مشخص است که طرفین در حین تنظیم قرارداد توافق می‌کنند تا در صورت تخلف یکی از طرفین، به طرف دیگر پرداخت شود.

    • نکته کلیدی: مبلغ یا فرمول محاسبه آن (مثلاً روزانه ۱ میلیون تومان) دقیقاً در قرارداد ذکر شده است.

    ۲. تفاوت‌های اصلی و کاربردی

    ویژگی ضرر و زیان (خسارت) وجه التزام (جریمه قراردادی)
    تعیین مبلغ نامشخص؛ توسط دادگاه و کارشناس رسمی دادگستری بعد از شکایت تعیین می‌شود. مشخص؛ در خود قرارداد ذکر شده است (مثلاً روزانه X تومان یا درصدی از کل مبلغ).
    بار اثبات سخت؛ شاکی باید ثابت کند که اولاً تخلف صورت گرفته و ثانیاً از این تخلف، مبلغ مشخصی ضرر کرده است. آسان؛ صرفِ انجام نشدن تعهد (مثلاً گذشتن از تاریخ تحویل) برای دریافت پول کافی است و نیازی به اثبات ورود خسارت نیست.
    سرعت رسیدگی بسیار کند (شامل مراحل کارشناسی، اعتراض به کارشناسی و…) سریع (چون مبلغ معلوم است و نیاز به محاسبه کارشناس ندارد).
    قابلیت تغییر دقیقاً معادل خسارت واقعی است (ممکن است کم یا زیاد شود). دادگاه معمولاً به مبلغ توافق شده (حتی اگر خیلی زیاد یا خیلی کم باشد) احترام می‌گذارد و آن را تغییر نمی‌دهد.

    ۳. مثال واقعی در منطقه ۲۲

    فرض کنید شما آپارتمانی را پیش‌خرید کرده‌اید و سازنده ۶ ماه تاخیر دارد.

    سناریوی اول: در قرارداد فقط نوشته شده «سازنده مسئول جبران ضرر و زیان است».

    • شما شکایت می‌کنید.
    • سازنده می‌گوید: «تاخیر من ضرری به شما نزده، چون قیمت ملک‌تان در این مدت بالا رفته و سود هم کرده‌اید!»
    • دادگاه پرونده را به کارشناس می‌دهد. کارشناس باید بررسی کند آیا اجاره‌نشینی شما یا تورم باعث ضرر شده یا خیر. این پروسه ممکن است ۱ سال طول بکشد و نتیجه نامعلوم است.

    سناریوی دوم: در قرارداد «وجه التزام» تعیین شده (مثلاً روزانه ۲ میلیون تومان).

    • شما شکایت می‌کنید.
    • دادگاه فقط تاریخ تحویل در قرارداد را با تاریخ روز مقایسه می‌کند.
    • سازنده محکوم به پرداخت ۶ ماه × ۶۰ میلیون تومان می‌شود. (حتی اگر قیمت ملک شما ۱۰ برابر شده باشد، این جریمه باید پرداخت شود).

    ۴. نکات طلایی برای قرارداد نویسی

    ۱. عدد بنویسید: هرگز به عبارات کلی مثل «جبران خسارت» بسنده نکنید. حتماً عدد بنویسید (مثلاً: بابت هر روز تاخیر مبلغ … ریال). ۲. جدا بودن از اصل تعهد: در قرارداد قید کنید که «پرداخت وجه التزام، جایگزین اصل تعهد نیست». یعنی سازنده هم باید جریمه بدهد و هم باید آپارتمان را تکمیل کند (نه اینکه پول جریمه را بدهد و قرارداد را فسخ کند). ۳. قدرت وجه التزام: طبق ماده ۲۳۰ قانون مدنی، قاضی نمی‌تواند مبلغ وجه التزام را کمتر یا بیشتر کند. پس عددی بنویسید که بازدارنده باشد (نه خیلی کم که برای سازنده بصرفد تاخیر کند، و نه آنقدر نجومی که غیرعقلانی باشد).

    ۵. نتیجه‌گیری

    برای خریدار یا سرمایه‌گذار، شرط «وجه التزام» (جریمه دیرکرد روزانه) بسیار امن‌تر، سریع‌تر و نقدشونده‌تر از شرط کلی «جبران ضرر و زیان» است.

ارسال یک پاسخ

مرور

با زدن این گزینه شما قوانین و مقررات و حریم خصوصی را میپذیرید .